Federal Ticaret Komisyonu’nun Rekabet Etmeme Anlaşmalarına İlişkin Kararı

FTC’nin Nihai Kuralının Gerekçesi

Nihai Kural yayınlanmadan önce FTC, kamuoyuna 90 günlük bir yorum süresi tanıyarak rekabet etmeme yükümlülüklerinin yasaklanmasına yönelik bir kural önerisi yayınladı. İlgili süre boyunca FTC, 26.000 yorum aldığını ve bunların 25.000'inin rekabet etmeme şartlarının kullanımının yasaklanmasından yana olduğunu belirtti.^[3]  

Komisyon Üyesi Wilson, kural önerisine “durum özelinde bir değerlendirme yapılması yönündeki yüzlerce yıllık yasal emsalden radikal bir sapmayı temsil ettiğini” ve böyle bir kuralın “uzun süren davalara yol açacağını”^[4] öne sürerek muhalefet etse de yorumları inceledikten sonra ve Wilson'ın karşı oyuna rağmen, FTC, yalnızca üst düzey yöneticiler için mevcut rekabet etmeme kurallarının kullanımı istisnasıyla rekabet etmeme kurallarını ülke çapında yasakladığı Nihai Kuralı yayınladı. 

FTC, rekabet etmeme yükümlülüklerinin çalışanları genellikle işlerinde kalmaya, daha düşük ücretli bir alana geçmeye, iş değiştirmeye, işgücünden tamamen ayrılmaya ya da pahalı davalara karşı savunma yapmak zorunda kalmaya zorladığını belirtti. FTC ayrıca, rekabet etmeme şartlarının yenilikçiliği ve iş dinamizmini engellediğini, girişimcilerin rakip işletmeler kurmasını önlediğini ve sonuçta tüketicilere zarar verdiğini kanıtlayan kanıtlar olduğunu öne sürdü. 

FTC ayrıca, işverenlerin yatırımlarını korumak için rekabet etmeme hükümleri kullanmak dışında birçok alternatife sahip olduğunu belirtmiştir. Nihai Kural’da işverenlerin hassas bilgilerinin korunması için rekabet yasağı yerine gizlilik anlaşmaları ("NDA") ve çeşitli ticari sır yasalarının sunduğu korumadan yararlanılabileceği belirtiliyor.

Nihai Kural 

Nihai Kural kapsamında FTC, rekabet etmeme anlaşmalarının haksız rekabet yöntemi olduğuna ve dolayısıyla FTC Yasası’nın 5. bölümünü ihlal ettiğine karar verdi. Bu doğrultuda, işverenlerin çalışanlarıyla rekabet etmeme anlaşmaları yapmalarını ve/veya mevcut anlaşmaları uygulamalarını yasakladı. 

Öte yandan, Nihai Kural 151.164 Amerikan dolarından fazla kazanan ve politika belirleyici pozisyonda olan çalışanlar olarak tanımlanan üst düzey yöneticilerle imzalanan rekabet etmeme sözleşmeleri için bir istisna içermektedir. FTC’nin Nihai Kuralına göre, 

1. Üst Düzey Yöneticiler için Rekabet Yasağı: Üst düzey yöneticiler için mevcut rekabet yasağı yürürlükte kalabilir. Ancak, işverenlerin üst düzey yöneticilerle yeni rekabet yasağı anlaşmaları yapmaları veya bunları yürürlüğe koymaları yasaktır.
2. Diğer Çalışanlar için Rekabet Yasağı: Mevcut rekabet yasağı hükümleri yürürlük tarihinden sonra uygulanamaz ve işverenlerin yeni rekabet yasağı hükümleri getirmesi veya uygulaması yasaktır.

Karara göre, işverenler artık çalışanlarına rekabet etmeme anlaşmasının gelecekte kendilerine karşı uygulanmayacağına dair bildirimde bulunmak zorundadır.

FTC'ye göre, rekabet etmeme yükümlülüklerinin yasaklanması sağlık hizmetleri maliyetlerinin azalmasına, yeni firma kurma oranında %2,7'lik bir artışa, her yıl 8.500 yeni işletmenin kurulmasına, inovasyonda artışa ve önümüzdeki on yıl içinde işçilerin ücretlerinde 400-488 milyar dolar daha yüksek kazanca yol açacaktır.^[5] 

Nihai kural 4 Eylül 2024 tarihinde yürürlüğe girecek. Bununla birlikte, Teksas'ın Kuzey Bölgesi'nde bulunan küresel bir vergi hizmetleri firması olan Ryan LLC ("Davacı") tarafından, tüm yasama yetkilerinin Kongre'ye ait olduğu ve Kongre'nin Komisyon'a rekabet yasağı anlaşmalarının kategorik olarak haksız ve rekabete aykırı olup olmadığına karar verme yetkisi vermediği ve dolayısıyla FTC'nin bu kuralı yayınlamak için yasal yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle Nihai Kuralın iptali için bir dava açılmıştır.^[6] 

ABD Ticaret Odası da, rekabet yasaklarının hiçbir zaman federal düzeyde düzenlenmediğini ve yetki veren bir mevzuat olmadan federal kurumların daha önce rekabet yasağı anlaşmalarının ülke çapında düzenlenmesinde bir rol oynamaya çalışmadığı iddiasıyla Nihai Kural’a karşı ABD Teksas Doğu Bölgesi Bölge Mahkemesi’nde bir dava açtı.^[7] Ticaret Odası, mevcut rekabet etmeme anlaşmalarının geçersiz kılınması ve işletmelerin ve çalışanlarının ileride bu tür anlaşmalar yapmalarının yasaklanmasıyla, gizlilik anlaşmalarının ve ticari sır davalarının işverenlerin gizli bilgilerini koruyabilmeleri için son derece yetersiz ve pahalı alternatifler olacağını öne sürmektedir. Bununla birlikte yargıç, benzer bir şikâyetin başka bir federal mahkemede açılmış olması halinde bölge mahkemesinin davayı nakletmesine, durdurmasına veya reddetmesine izin veren bir kuralı gerekçe göstererek Ticaret Odası'nın davasını askıya aldı. Yargıç ayrıca Ticaret Odası'nın Ryan'ın daha önce ayrı bir Teksas mahkemesinde açtığı davaya müdahil olmasına izin verdi.^[8] 

Sonuç

Açılan davalar ışığında, ABD mahkemelerinin Nihai Kuralı onaylayıp onaylamayacağı ve ABD'de işverenler ile çalışanlar arasında rekabet etmeme anlaşmalarının kullanımını yasaklayıp yasaklamayacağı gizemini korumaktadır. Benzer şekilde ve ABD'deki davaların sonucundan bağımsız olarak, rekabet otoritelerinin ve en önemlisi Rekabet Kurumu'nun rekabet yasağı hükümleri ve anlaşmalarının kullanımı konusunda FTC ile aynı yaklaşımı benimseyip benimsemeyeceği de bir muamma olarak kalmaya devam etmektedir. Bununla birlikte, FTC web sitesinde piyasa katılımcılarının kural yürürlüğe girdiğinde noncompete@ftc.gov adresine e-posta göndererek kuralın ihlal edildiğinden şüphelenilen bilgileri Rekabet Bürosu'na bildirebileceklerini açıkça belirtmektedir.