Reklam Kurulu’nun Yeşil Aklama ve İspatlanamayan Çevresel Beyanlara İlişkin Tutumu

06.02.2025 tarihinde Reklam Kurulu (Kurul) 2024 Yılı Raporu (Rapor) yayımlandı. Rapor’da Kurul’un çevreye ilişkin aldatıcı veya ispatlanamayan beyanlar içeren reklamlara ilişkin tutumu ve faaliyetleri ayrı bir başlık altında ele alınır. Bu kapsamda, reklamlarda çevresel beyan kullanımına ilişkin olarak Rapor’da vurgulanan önemli hususlar aşağıda özetlenir:

• Rapor’un, “Yeşil Aklama ve İspatlanamayan Çevresel Beyanlar” başlığı altında ilk olarak, tüketicilerin çevreye yönelik hassasiyetlerini hedef alan ticari reklam ve uygulamalara karşı korunmasının önemi ifade edilir. Bununla birlikte, iklim değişikliği ve küresel ısınmanın etkilerinin artmasıyla reklamlarda ürünlerin çevresel etkilerine daha fazla vurgu yapıldığı belirtilir. Bu kapsamda, aldatıcı çevresel beyanların 2024 yılı içinde Reklam Kurulu gündeminde önemli bir yer edindiği belirtilir.
• Bununla birlikte Rapor’da, 2024 yılında Kurul’un gündeminde görüşülen ve çevresel beyanlar içeren çeşitli reklamlar örneklendirilir. Bu kapsamda Kurul’un; gelecekte hedeflenen çevresel etkilere, ürün içeriğine, karbon emisyonuna, enerji dönüşümü ve düşük su tüketimine ve sertifika kullanımına ilişkin beyanlar ile “yeşil”, “eko” ve “sürdürülebilir” gibi genel nitelikli ve belirsiz ifadelerin doğrulanmadan, desteklenmeden veya ispatlanmadan reklamlarda kullanılması durumunda reklam veren hakkında idari yaptırım kararı verdiği görülür.
• Bununla birlikte Rapor’un “2024 Yılında Yürütülen Çalışmalar” başlığı altında Kurul’un, Uluslararası Tüketici Koruma ve Uygulama Ağı (ICPEN) tarafından moda perakende sektöründeki aktörlerin çevresel iddialarını tüketici koruma yasalarına uygun hale getirmeye teşvik etmek amacıyla hazırlanan Çevresel İddiaların Kullanımı Hakkında Moda Perakende Sektörüne Ortak Açık Mektup’u (Mektup) imzaladığı vurgulanır.
• Mektup’ta tekstil endüstrisinin küresel sera gazı emisyonları bakımından ciddi bir sorumluluğu olduğu belirtilir. Bu kapsamda reklam verenlere; belirsiz ve genel çevresel iddialardan kaçınmaları, ürünlerin çevresel niteliklerini abartmamaları, üçüncü taraf sertifikaları kötüye kullanmamaları, ürüne özgü olmayan verilere dayalı iddialardan kaçınmaları ve somut ya da gerçekçi planlara dayanmayan gelecek hedeflerinin tüketicilere pazarlamamaları tavsiye edilir.

Rapor’da ele alınan bütün bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, Kurul’un yeşil aklama ve ispatlanamayan çevresel beyanlar üzerindeki çalışmalarının artmaya devam edeceği bu sebeple reklam verenlerin konu hakkındaki bilinç ve hassasiyet seviyelerini artırması gerektiği öngörülür.