Rekabet İhlallerinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik

Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem Ve Kararlar İle Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek İdari Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Ceza Yönetmeliği), 27.12.2024 tarihli ve 32765 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Ceza Yönetmeliği ile, 05.02.2009 tarihli ve 27142 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik (Eski Ceza Yönetmeliği) yürürlükten kaldırıldı.

Ceza Yönetmeliği ile yapılan önemli değişiklikler aşağıda özetlenir:

Ceza Yönetmeliği ile temel para cezalarının sabit oranlar kapsamında belirlenmesine yönelik yaklaşım terk edilmiştir. Bu kapsamda Ceza Yönetmeliği m. 4 ve m. 5 uyarınca teşebbüs ile teşebbüs birliklerine veya bu birliklerin üyelerine verilecek temel ceza oranının, her bir ihlal için ayrı ayrı olmak üzere, Kurul tarafından belirleneceği ve temel ceza oranının, başlangıç ceza oranına, ihlalin süresi doğrultusunda artırım yapılarak tespit edileceği düzenlenir.

Başlangıç ceza oranı, Ceza Yönetmeliği m. 5 uyarınca ihlal dolayısıyla gerçekleşen veya gerçekleşmesi muhtemel zararın ağırlığı ile ihlalin niteliğinin açık ve/veya ağır olup olmadığı gözetilmek suretiyle belirlenir. Başlangıç ceza oranının, ihlalin süresine bağlı olarak en az beşte biri oranında ve en fazla bir katı oranında olmak üzere artırılması mümkündür.

Ceza Yönetmeliği m. 6 uyarınca aşağıdaki haller, ağırlaştırıcı unsur olarak düzenlenir:

• 4054 sayılı Kanun m. 4 ve/veya m. 6’nın ihlal edildiğinin Kurul tarafından tespit edilmesinden sonra aynı teşebbüs veya teşebbüs birliği tarafından 4054 sayılı Kanun m. 4 ve/veya m. 6’nın tekrar ihlal edilmesi,
• Soruşturma kararının tebliğinden sonra ihlale devam edilmesi, 
• İhlalde belirleyici etkinin bulunması, 
• Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hâkim Durumun Kötüye Kullanılmasına Yönelik Soruşturmalarda Uygulanabilecek Uzlaşma Usulüne İlişkin Yönetmelik m. 12/3’te yer alan gizlilik yükümlülüğünün ihlal edilmesi.

Ceza Yönetmeliği m. 6/3 uyarınca; ağırlaştırıcı unsurların birlikte bulunması halinde, her bir ağırlaştırıcı unsur için belirlenen artırım oranı toplanarak temel ceza oranına uygulanır.

Ceza Yönetmeliği m. 7 uyarınca aşağıdaki haller, hafifletici unsur olarak düzenlenir:

Yasal yükümlülüklerin yerine getirilmesi haricinde, yerinde incelemenin daha kısa sürede tamamlanmasını veya daha etkin şekilde gerçekleştirilmesini sağlayan fiziksel ve/veya teknik imkânların sunulması suretiyle ya da inceleme konusuyla bağlantılı olan ilave bilgi veya belgelerin incelenen tarafça kendiliğinden sunulması suretiyle yerinde incelemeye yardımcı olunması,

• İhlalde diğer teşebbüslerin zorlamasının bulunması,
• İhlale katılımın sınırlı olması,
• İhlal konusu faaliyetlerin yıllık gayri safi gelirler içerisindeki payının düşük olması ve
• İdari para cezasına esas alınan yıllık gayri safi gelirler içinde yurt dışı satış gelirlerinin bulunması.

Ceza Yönetmeliği ile, “belirleyici etki” kavramı tanımlanır. Bu kapsamda belirleyici etki, ihlalin oluşmasında ve/veya sürdürülmesinde vazgeçilmez işlevi ifade eder. 

Ceza Yönetmeliği m. 8 uyarınca, teşebbüs veya teşebbüs birliğine idari para cezası verilmesi halinde, ihlalde belirleyici etkisi saptanan yönetici ya da çalışanlara teşebbüs veya teşebbüs birliğine verilen cezanın yüzde beşine kadar idari para cezası verilir.