Rekabet Kurumu’nun 2023 Yılı Faaliyet Raporu Yayımlandı

Rekabet Kurumu’nun (Kurum) 2023 yılı faaliyetlerine ilişkin yıllık rapor (Rapor) Kurum’un resmi internet sitesinde yayımlandı. 

Rapor, Kurum’un faaliyetlerini, stratejik hedeflerini, misyonunu ve vizyonunu, ülke ekonomisindeki rolünü ve çalışma ilkeleri gibi temel unsurlara değinir. Rapor’da ayrıca Kurum’un yıllık faaliyetlerine, karar örneklerine, istatistiklere ve uluslararası ilişkiler gibi konulara dair detaylı açıklamalara yer verilir. Bu kapsamda Kurum’un güçlü ve geliştirilmesi gereken yönleri analiz edilerek, geleceğe yönelik stratejik öneriler ve alınması gereken tedbirler üzerinde durulur. Bu kapsamda Rapor Kurum’un faaliyetlerine yönelik aşağıdaki bulgu ve değerlendirmeleri içerir. 

Kurul tarafından 2023 yılında toplam 370 adet dosya karara bağlanmıştır. Bu dosyalardan 145 adedinin rekabet ihlallerine, 8 adedi muafiyet/menfi tespit başvurularına, 217 adedinin ise birleşme/devralma/ortak girişim/ özelleştirme işlemlerine ilişkindir. Bu kapsamda rekabet ihlallerine ilişkin dosyalar bakımından bir önceki seneye kıyasla artış olduğu gözlemlenir.

2023 yılında rekabet ihlali incelemelerine en çok konu olan sektörlerin, rekabet ihlali dosyalarının %75’ini oluşturan, gıda endüstrisi, makine endüstrisi ve sağlık hizmetleri sektörlerinden oluştuğu tespit edilir. 

2023 yılında karara bağlanan rekabet ihlali dosyalarının yaklaşık %48’inin Kurum tarafından re’sen incelenen dosyalardan oluştuğu tespit edilir. Rekabet ihlali dosyalarının 121 adedinin 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un (4054 sayılı Kanun) 4. madde, 18 adedi 6. madde, 6 adedi 4. ve 6. madde ihlallerinden kaynaklanmaktadır. 4054 sayılı Kanun’un 4. maddesine aykırılık içeren toplam 127 adet dosyanın ise 55’i yatay anlaşmalardan, 69’u dikey anlaşmalardan, 3’ü ise hem yatay hem de dikey anlaşmalardan oluşmaktadır.

2023 yılında sonuçlanan 145 adet kararın 28 adedi önaraştırma, 117 adedi ise soruşturmaya ilişkindir. Soruşturma sonucunda alınan kararların 9’unda dosya konusu iddiaların reddine, 12’sinde idari para cezası uygulanmasına hükmedilir.

2023 yılında sonuçlandırılan toplam 8 adet muafiyet/ menfi tespit başvurusundan yalnızca ikisi menfi tespit kararıyla, altı muafiyet başvurusundan dördü ise bireysel muafiyet ile sonuçlanmıştır. Bu kapsamda Kurul, bir başvuruya koşullu muafiyet verirken, bir diğer başvuruya grup muafiyeti tanınmasına karar vermiştir.  

Kurul tarafından 2023 yılında 217 adet birleşme ve devralma başvurusu karara bağlanmıştır. 2022 yılına kıyasla 2023 yılında yapılan birleşme ve devralma başvurularında %12 oranında bir düşüş gözlemlenmiştir. Anılan 217 başvurunun yaklaşık %64’ü devralma, yaklaşık %34’ü ortak girişimlerin kurulmasına ilişkindir. Bunun yanı sıra Kurul 2023 yılında iki adet birleşme işlemi ve üç adet özelleştirme işlemini karara bağlamıştır. Anılan başvuruların sektörlere göre dağılımı incelendiğinde birleşme devralma işlemine en çok konu edilen sektörler arasında bilişim teknolojileri ve platform hizmetleri, kimya ve madencilik, sağlık hizmetleri ve otomotiv ve taşıtlar hizmetleri sektörleri yer alır. Birleşme ve devralma başvurularına ilişkin olarak Kurul, 184 işleme koşulsuz izin verirken, üç işleme koşullu izin verir. 30 işlem ise kapsam dışı ya da eşik altı olarak değerlendirilir.

Kurul 2023 yılı içerisinde, 4054 sayılı Kanun’un 16. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca teşebbüslere toplam 1.900.675.663 TL idari para cezası uygulamıştır. Söz konusu para cezalarının 1.799.182.282 TL’lik kısmı Kanun’un 4. maddesi, 101.493.381 TL’lik kısmı 4054 sayılı Kanun’un 6. maddesi ihlalinden kaynaklanır. Ayrıca yerinde incelemenin engellenmesi nedeniyle teşebbüslere toplamda 267.887.916 TL idari para cezası verilir. 2023 yılında para cezası verilen sektörlerin %83’ü gıda endüstrisi sektörü (698,8 milyon TL), makine endüstrisi (689,7 milyon TL) ve diğer sektörlerden (185,5 milyon TL) oluşmaktadır. 

2023 yılında, mesleki konulara ilişkin Kurul kararlarına karşı toplam 73 adet dava neticelenmiştir. Bu davalardan %77’si Kurum lehine sonuçlanmıştır. 2023 yılı sonu itibarıyla, çevrim içi reklamcılık, ilaç, akaryakıt, düzenli hatlarla konteyner taşımacılığı ve konteyner liman hizmetleri, otomotiv, mobil ekosistem, deprem bölgesi ve kırmızı et piyasalarına yönelik sektör incelemeleri devam etmektedir. Bununla birlikte Yerinde İncelemelere İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönerge Taslağı, Kurum tarafından “2023 Yılında Çalışmaları Devam Eden Düzenlemeler” arasında yer alır.