Ceza Muhakemesi Kanunu’nda Genetik Verilere İlişkin Düzenlemeler Anayasa Mahkemesi Tarafından İptal Edildi

18.03.2026 tarihli ve 33200 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 25.12.2025 tarihli ve 2025/141 E., 2025/274 K. sayılı kararı ile, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun genetik inceleme sonuçlarının saklanması ve imhasına ilişkin bazı hükümleri, kişisel verilerin korunmasına yönelik yeterli güvenceleri içermediği gerekçesiyle iptal edilmiştir. Karar, özellikle ceza yargılaması süreçlerinde elde edilen genetik verilerin işlenmesi ve saklanmasına ilişkin hukuki çerçevenin yeniden değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.

Aşağıda öne çıkan hususlar özetlenmiştir:

• Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 80. maddesinin (2) numaralı fıkrası ile genetik verilerin belirli durumlarda imha edilmesini düzenleyen hüküm, verilerin hangi koşullarda ve ne süreyle saklanacağına dair yeterli güvenceleri içermediği gerekçesiyle iptal edilmiştir.
• Aynı Kanun’un 82. maddesi kapsamında, genetik verilerin imhasına ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenlenmesine imkân tanıyan hüküm de temel ilkelerin kanunla belirlenmemesi nedeniyle Anayasa’ya aykırı bulunmuştur.
• Anayasa Mahkemesi, genetik verilerin özel nitelikli kişisel veri olduğunu vurgulayarak, bu tür verilerin işlenmesi ve saklanmasına ilişkin kuralların açık, belirli ve öngörülebilir olması gerektiğini belirtmiştir.
• Kararda, genetik verilerin saklanma süresi, imha usulleri, veri sahiplerinin hakları ve başvuru yollarına ilişkin hususların kanun düzeyinde açıkça düzenlenmesi gerektiği ifade edilmiştir.
• İptal kararının, Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş olup, bu süre zarfında ilgili mevzuatın Anayasa’ya uygun şekilde yeniden düzenlenmesi beklenmektedir.