Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik

Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneğine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik (Yönetmelik) 11.06.2024 tarihli ve 32573 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Yönetmelik, geriye dönük olarak 1 Mart 2024 tarihinden geçerli olmak üzere 11 Haziran 2024 tarihinde yürürlüğe girdi ve böylelikle Kısa Çalışma ve Kısa Çalışma Ödeneği Hakkında Yönetmelik’i (Mülga Yönetmelik) yürürlükten kaldırdı. Ancak 1 Mart 2024 tarihinden önce başlayan kısa çalışmalara Mülga Yönetmelik’in uygulanacağı ayrıca düzenlendi. Yönetmelik’te yer alan önemli düzenlemeler aşağıda özetlenir

İşveren tarafından kısa çalışma talebi, Türkiye İş Kurumu’na (İŞKUR) genel ekonomik, sektörel veya bölgesel kriz, genel salgın ve zorlayıcı sebeplerin varlığı halinde yapılabilir. 

Mülga Yönetmelik ile benzer olarak Yönetmelik’te (i) kısa çalışma döneminin kısa çalışma başlama tarihi dahil üç ayı geçemeyeceği, (ii) kısa çalışma döneminin, işyeri için dört haftadan az olamayacağı ve (iii) işyerinde veya işyerinin bir bölümünde uygulanan kısa çalışma süresinin, işyerinin haftalık normal çalışma süresinin 1/3 oranından az olamayacağı düzenlenmiştir. Sürelerin hesaplanmasında dikkate alınacak hususlar ise ayrıca belirtilmiştir.

Yönetmelik’te kısa çalışma başvurularının değerlendirilmesine ilişkin kurallar getirilmiştir. Buna göre aşağıda yer alan düzenlemeler öne çıkmaktadır. 

• Kural olarak, yapılan başvurular İŞKUR Yönetim Kurulu tarafından karara bağlanır. Ancak işyerinin fiziken doğrudan etkilendiği deprem, yangın, su baskını ve benzeri zorlayıcı sebepler ile yapılan kısa çalışma başvurularında İŞKUR Yönetim Kurulu kararı aranmaz. 
• Anılan sebepler dolayısıyla oluşan nakit darlığı, ödeme güçlüğü, pazar daralması ve stok artışı gibi sebeplerle dolaylı olarak etkilendiği gerekçesiyle yapılan başvuruların İŞKUR birimi tarafından reddedilir.
• Uygunluk tespiti sonucunda verilen karar işverene bildirilir. İşveren durumu, işyerinde çalışanlarının görebileceği bir yerde ilan eder veya kısa çalışmaya tabi çalışanlarına bildirim yapar ve varsa toplu iş sözleşmesine taraf işçi sendikasına bildirir.  

Yönetmelik ile ayrıca kısa çalışma ödeneğinin miktarına ve ödenmesine ilişkin usul ve esaslar düzenlenmiştir. Buna göre, kısa çalışma ödeneği çalışılmayan süreler için aylık olarak hesaplanır ve İŞKUR tarafından ilgili çalışanlara doğrudan ödenir. Ancak kısa çalışma kapsamında, sigortalı çalışanın çalışılmayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günlerine ilişkin ücret ve kısa çalışma ödeneği miktarı, kısa çalışma yapılan süreyle orantılı olarak işveren ve İŞKUR tarafından ödenir. İşverenin hatalı bilgi ve belge vermesi nedeniyle yapılan fazla ödemeler, yasal faizi ile birlikte işverenden tahsil edilir. 

Son olarak, Yönetmelik’te kısa çalışma ödeneğinin denetimi ve durdurulması, kısa çalışma ödeneğinin kesilmesi ve durdurulması, işverenin kayıt tutma ve bildirim zorunluluğu ile kısa çalışmanın erken sona ermesine ilişkin usul ve esaslar da düzenlenmiştir.