Anayasa Mahkemesi, İşe İade Arabuluculuğunda Asıl İşveren ve Alt İşverenin Birlikte Katılım Şartına İlişkin Hükmü İptal Etti

Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 03.06.2025 tarihli ve 2024/157 E., 2025/121 K. sayılı kararı (Karar) 17.10.2025 tarihli ve 33050 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. AYM, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (Kanun) 3. maddesinin 15 numaralı fıkrasının iptaline karar verdi.

Karar, işe iade taleplerine ilişkin arabuluculuk sürecinde tarafların belirlenmesine dair uygulamada önemli değişikliklere yol açacaktır. Aşağıda öne çıkan hususlar özetlenmiştir:

• İptal edilen hüküm, asıl işveren-alt işveren ilişkisinin varlığı halinde işe iade talebiyle arabulucuya başvurulması durumunda, anlaşmanın geçerli olabilmesi için her iki işverenin birlikte arabuluculuk görüşmesine katılmalarını ve iradelerinin uyumlu olmasını şart koşuyordu.
• Düzenleme, işçinin arabuluculuk sürecine yalnızca bir işvereni dahil etmesi halinde dava açsa bile, başvurunun eksik sayılmasına ve davanın usulden reddedilmesine neden oluyordu.
• AYM, işçinin tarafı olmadığı işveren ilişkisini önceden belirlemekle yükümlü tutulmasının orantısız bir külfet yarattığını ve bu durumun mahkemeye erişim hakkını ölçüsüz biçimde sınırladığını değerlendirdi.  
• Mahkeme, düzenlemenin taraf sıfatının arabuluculuk aşamasında netleştirilmesini hedeflese de bu amaçla getirilen yükümlülüğün daha hafif yollarla da sağlanabileceğini, dolayısıyla hükmün gerekli ve orantılı olmadığını belirtti. 
• AYM, hükmün amacının yargılamada taraf sıfatına ilişkin uyuşmazlıkların önlenmesi ve asıl işveren ile alt işverenin arabuluculuk sürecine dâhil edilmesini sağlamak olduğunu belirtmiş; ancak bu kamusal yarar ile işçinin mahkemeye erişim hakkından yararlanmasındaki bireysel yarar arasında makul bir denge kurulamadığı sonucuna varmıştır.
• Bu gerekçelerle AYM, hükmün ölçülülük ilkesine ve adil yargılanma hakkına aykırı olduğuna oy çokluğuyla karar verdi.