Avrupa Konseyi Yapay Zekâya İlişkin İlk Küresel Anlaşmayı İmzaya Açtı

Yapay Zekâ, İnsan Hakları, Demokrasi ve Hukukun Üstünlüğüne İlişkin Avrupa Konseyi Çerçeve Anlaşması (CETS No. 225) (Çerçeve Anlaşma) Vilnius, Litvanya'da düzenlenen Avrupa Konseyi Adalet Bakanları Konferansı’nda imzaya açıldı. Bu anlaşma, yapay zekâ sistemlerinin kullanımının insan hakları, demokrasi ve hukukun üstünlüğü ile tam olarak uyumlu olmasını sağlamak üzere tasarlanmış olup uluslararası düzeyde hukuki bağlayıcılığı olan ilk anlaşma olma özelliğini taşımaktadır.

Yapay zekâ uygulamaları açısından global düzeyde standartlar oluşturma amacı taşıyan Çerçeve Anlaşma, bugüne dek Andorra, Gürcistan, İzlanda, Norveç, Moldova Cumhuriyeti, San Marino ve Birleşik Krallık'ın yanı sıra İsrail, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği tarafından imzalanmıştır.

Çerçeve Anlaşma, yapay zekâ sistemlerinin yaşam döngüsü içindeki faaliyetleri düzenleyen ve taraf devletlerin iç hukuklarında benimsemeleri gereken genel ilke ve kuralları içermektedir. Bununla birlikte, yapay zekâ teknolojilerinin etik ve sorumlu şekilde kullanımını teşvik ederek şeffaflık, hesap verilebilirlik ve kişisel verilerin korunmasına yönelik yükümlülüklerin ana hatlarını da çizmektedir.

Hem kamu otoriteleri hem de özel sektör aktörleri açısından uygulama alanı bulacak Çerçeve Anlaşma kapsamında, yapay zekâ sistemlerinin oluşturduğu risklerin tespiti, değerlendirilmesi ve bu risklerin önlenmesi ya da azaltılmasına yönelik tedbirlerin alınması zorunluluğu vurgulanmaktadır. 

Çerçeve Anlaşma, en az üçü Avrupa Konseyi üyesi olmak üzere beş imzacı ülke tarafından onaylandıktan sonra üç aylık bir süreyi takip eden ayın ilk günü yürürlüğe girecektir. Dünyanın her yerinden ülkeler anlaşmaya katılabilecek ve hükümlerine bağlı kalacaklarını taahhüt edebileceklerdir.